Ławeczka Joanny Chmielewskiej

Przy ulicy Gdańskiej w Krynicy Morskiej, tuż obok miejskiej biblioteki, stoi ławeczka, która nie jest zwykłym miejscem do odpoczynku. To interaktywna instalacja poświęcona Joannie Chmielewskiej – autorce dziesiątek kryminałów, które kilka pokoleń Polaków czytało pod kołdrą do białego rana. Ławeczka stanowi początek szlaku turystycznego jej imienia i pozwala posłuchać fragmentów pięciu utworów pisarki związanych z Mierzeją Wiślaną.

Dla fanów literatury kryminalnej to kawałek sentymentalnej podróży. Dla rodzin z dziećmi – ciekawostka, która może skłonić do sięgnięcia po książkę.

Joanna Chmielewska i Mierzeja Wiślana – miłość od pierwszego wejrzenia

Niewielu wie, że słynna pisarka miała swoje ulubione miejsce na mapie Polski. Z całej Mierzei Wiślanej najbardziej upodobała sobie Piaski – małą wieś kilka kilometrów od Krynicy Morskiej, tuż przy granicy z obwodem kaliningradzkim. Zakochała się w tym zakątku zimą, gdy zobaczyła połów bursztynu na plaży. Później sama zaopatrzyła się w potrzebny sprzęt i z zapałem oddawała się poszukiwaniu złotych kamyczków.

Ale przede wszystkim pisała. W domu zaprzyjaźnionej rodziny, gdzie przyjeżdżała zazwyczaj po sezonie, spędzała kilka miesięcy w roku. Tam powstało wiele jej książek, w tym „Złota Mucha” – kryminał, którego akcja rozgrywa się właśnie na Mierzei. Miejscowi wspominają, że miała swoje ulubione miejsca: plażę przy Leśniczówce, stary dąb nad Zalewem Wiślanym (dziś już nieistniejący), dom przy kościele w Piaskach. To właśnie tam obmyślała kolejne kryminalne intrygi i układała fabuły swoich powieści.

Dąb, pod którym Joanna Chmielewska spędzała czas na układaniu fabularnych zagadek, zniszczyła burza dokładnie w rocznicę śmierci pisarki. Dziś przy brzegu Zalewu Wiślanego widać tylko jego korzeń.

Co oferuje interaktywna ławeczka w Krynicy Morskiej

Sama ławeczka wygląda na pierwszy rzut oka zwyczajnie – drewniana, z oparciem, z tablicą informacyjną opisującą związki Joanny Chmielewskiej z regionem. Jednak to, co ją wyróżnia, to możliwość odsłuchania fragmentów utworów pisarki. Instalacja pozwala poznać pięć tekstów związanych tematycznie z Mierzeją Wiślaną, co daje przedsmak stylu autorki – ironicznego, pełnego humoru, rozpoznawalnego od pierwszych zdań.

To dobry punkt startowy do dalszej eksploracji. Ławeczka znajduje się przy ulicy Gdańskiej 104-108, w pobliżu niewielkiego skwerku, Miejskiej Biblioteki Publicznej i straży pożarnej. Można tu usiąść na chwilę, odpocząć podczas spaceru po miasteczku, zrobić pamiątkowe zdjęcie. Dla starszych czytelników – sentymentalna chwila wspomnień. Dla młodszych – okazja do odkrycia pisarki, której czasy największej popularności przypadły na lata PRL-u, ale której książki wciąż się czyta.

Szlak turystyczny imienia Joanny Chmielewskiej

Ławeczka to dopiero początek. Od tego miejsca wiedzie szlak turystyczny upamiętniający wieloletnie związki pisarki z Mierzeją Wiślaną. Trasa biegnie przez Leśniczówkę – ulubioną plażę Chmielewskiej – aż do Piasków, gdzie znajdziemy kolejne tablice i punkty związane z jej pobytem.

W Piaskach pierwsza tablica stoi przy porcie rybackim, po stronie Zalewu Wiślanego. Kolejna – opodal kościoła, przy ulubionym domu pisarki. Stamtąd już piechotą można dotrzeć do dalszych punktów: miejsca, gdzie stał wiekowy dąb nad Zalewem, starego cmentarza menonitów, poniemieckiego budynku ratownic w kierunku plaży. Całość tworzy spacerową trasę łączącą literaturę z krajobrazem – można przejść się śladami autorki, zobaczyć miejsca, które opisywała w swoich książkach.

Szlak powstał z inicjatywy lokalnych pasjonatów, którzy chcieli podkreślić wieloletnie związki Joanny Chmielewskiej z Mierzeją Wiślaną. Pisarka spędzała tu kilka miesięcy w roku, tworząc swoje najpopularniejsze kryminały.

Dla kogo jest ta atrakcja

Przede wszystkim dla fanów twórczości Joanny Chmielewskiej. Jeśli ktoś czytał „Wszyscy jesteśmy podejrzani”, „Lesio” czy „Wielki diament”, wizyta przy ławeczce i przejście szlaku to sposób na zobaczenie miejsc, które inspirowały autorkę. To też okazja do odkrycia, że literatura kryminalna ma swoje geograficzne zakorzenienie – że powieści powstawały w konkretnych miejscach, z widokiem na konkretne pejzaże.

Dla rodzin z dziećmi ławeczka może być pretekstem do rozmowy o książkach i czytaniu. Starsze dzieci, które lubią zagadki i tajemnice, mogą zainteresować się powieściami Chmielewskiej – te są lżejsze i bardziej humorystyczne niż współczesne thrillery. Sama trasa szlaku to przyjemny spacer nadmorskim miasteczkiem i dalej do Piasków, który można połączyć z plażowaniem.

Miłośnicy lokalnej historii docenią kontekst – opowieść o pisarce, która zakochała się w małej wsi na końcu Mierzei i uczyniła ją tłem swoich kryminałów. To fragment literackiej mapy Polski, mniej oczywisty niż Zakopane Witkacego czy Warszawa Prusa.

Jak dotrzeć i ile czasu poświęcić

Ławeczka znajduje się w centrum Krynicy Morskiej, przy ulicy Gdańskiej 104-108. Dojazd do miasteczka – samochodem z Gdańska około 1,5 godziny, z Elbląga nieco ponad godzinę. Można też skorzystać z komunikacji publicznej – autobusy kursują regularnie, choć poza sezonem rzadziej.

Samo zatrzymanie się przy ławeczce to kwestia kilkunastu minut. Warto jednak zaplanować więcej czasu, jeśli ktoś chce przejść cały szlak do Piasków. Spacer w jedną stronę to około 6-7 kilometrów – da się to zrobić w 1,5-2 godziny, ale lepiej przeznaczyć pół dnia, żeby móc spokojnie pospacerować, posiedzieć na plaży, zajrzeć w ciekawe zakamarki.

Trasa prowadzi przez malownicze tereny – las, wydmy, plażę, brzeg Zalewu. Można ją pokonać pieszo lub rowerem. W okolicy są też inne atrakcje: latarnia morska w Krynicy Morskiej, muzeum, plaże, porty. Wizytę przy ławeczce łatwo wpleść w szerszy plan zwiedzania Mierzei Wiślanej.

Informacje praktyczne

Dostęp do ławeczki jest bezpłatny i całodobowy – to przestrzeń publiczna, można przyjść o każdej porze. Nie ma biletów, nie ma godzin otwarcia. Interaktywna instalacja dźwiękowa działa na zasadzie naciśnięcia przycisku – prosta obsługa, dostępna dla każdego.

Parking: W okolicy są miejsca parkingowe, choć w sezonie letnim bywa ciasno. Lepiej zostawić samochód nieco dalej i dojść pieszo – Krynica Morska to małe miasteczko, wszystko jest blisko.

Infrastruktura: W pobliżu biblioteka (można zajrzeć, jeśli akurat jest otwarta), sklepy, kawiarnie, toalety publiczne. Miasteczko ma pełną infrastrukturę turystyczną – hotele, pensjonaty, restauracje.

Najlepszy czas na wizytę: Poza sezonem letnim, gdy jest spokojniej. Wiosną i jesienią Mierzeja Wiślana ma swój klimat – mniej turystów, więcej przestrzeni, lepsze warunki do spacerów. Zimą, gdy Joanna Chmielewska po raz pierwszy zobaczyła połów bursztynu, też można tu przyjechać, choć trzeba liczyć się z wiatrem i chłodem.

• Ławeczka Joanny Chmielewskiej – ul. Gdańska 104-108, Krynica Morska
• Dostęp bezpłatny, całodobowy
• Interaktywna instalacja z fragmentami utworów pisarki
• Początek szlaku turystycznego do Piasków (ok. 6-7 km)
• Czas wizyty: 15 minut przy ławeczce, pół dnia na cały szlak
• Parking w okolicy (płatny w sezonie)